Frentea-posizioak

Faxistei aurre egiten saiatu ziren, Egixarren orain 75 urte

Posted on Actualizado enn

Gerra zibilean beren borondatez, faxistei aurre egitera joandakoak omendu nahi izan ditugu,hain zuzen Egixarre inguruan hildako miliziano eta gudariak. Urriak 21ean, Jose Sagarna afusilatu eta biharamuenan, borroka gogor bat izan zen eta inguru honetan.

Akarregin zeuden milizianoek Oruntzen zeuden faxistei eraso bat egitea,eraso bat hastea zuten helburu; hemendik aurrera segi, Kalamuan zeuden Nafar Brigadetan osatutako erreketeak eta harutzagoko guztiak bota eta Otxandiotik, Legutioko azken borroka gogor bat eginda Gasteiz berhartzekotan.
Operazio haundi baten hasiera, edo ahalegina egin zuten, boluntarioak ziren herritarrekin, bi batailoi behintzat izan ziren atakea egin zutenak, bakoitzak 750 pertsonez osatuta. Xemeinentik; Ubilletik gehienak,  Beidetik eta Okokitik besteak Zulutan zehar, egixarrera arte heldu ziren, borrokarako prest.

40 edo 60 borrokalari hil zirela uste da borroka honetan, eta hilotzak lurgainean geratu ziren inork ezin izan baizituen jaso. Hainbat testigantzetan jaso dugunez, miliziano batzuen gorpuak, arropa, arma eta guzti lur gainean iraun zuten.

UGT1 eta PNVko beste batailoi bat izan ziren borroka egin zutenak, Fulgencio Mateos eta Ledesma zirela buru urrenez urren. Fulgencio Mateos, Bilboko zinegotzi sozialista izateaz gain milizien arduraduna zen, baina lehen lerroan ere borroka egin zuen, Egixarren zauritu 1936ko urriaren 21ean eta urriaren 25ean Bilbon hil zen.

Honelako borrokak, erakusten dute, faxismoari eta balore demokratikoen alde borrokan aritutako jende askok parte hartu zutela. Beraiei gure omenaldia eta errekonozimendua.

ARGAZKI GEHIAGO LOTURA HONETAN

Markina eta Berriatua Hegazkin italiarren ikuspegitik

Posted on Actualizado enn

Gernika bonbardatu zuten efemeridea izan dugun honetan gogora datorkigu Gerra Zibilean abiazioak izan zuen indarra. Alemanek Kondor Legio zapaltzailearekin txikitu zuten Gernika 1937ko apirilaren azken astelehen hartan. Faxismoaren abiazio-entseguak ziren haiek; geroagoko mundu gerrarako abiazioarekin herritarren aurkako eraso txikitzaileak burutzeko.
Baina ez ziren Kondor Legioko hegazkinak solikik izan Franco, Mola eta Militar faxistek hasitako kolpea babestu zutenak: Hegazkin italiarrek ere beraien papera izan zuten 1936ko uztailean hasitako altxamendu militarrean.

Durango erasotu zuten, eta ezagunak dira orduan izandako txikizioak: Oraintsu, GEREDIAGA elkarteak, Italiatik ekarri berri dituen argazkiek honek lekukotza eman digute.

Markinaldeko frentean, erreketeen IV Brigada sartu zen 1936ko irailean eta hainbat hilabetez Kalamuatik Mutirkurainoko posizoak hartu zituzten. Gainera, Amallo ingurutik Mutrikuraino Italiar Flechas Negras deituriko batailoiak hartu zuten agintea. Beraien kide ziren hegazkin italiarrak Markinaldeko frentean zehar ere ibili ziren eta hona hemen ikusgai hegazkin italiarrek airetik ateratako argazkiak. Garai hartarako puntako teknologia eta egiteko zaila izan arren italiarrek lortu zituzten hainbat argazki ateratzea, zehaztasunez, eta hauek elkartu ondoren izugarrizko mapa egitea.

Argazki hoiekin, Italiarrek, errepublika defendatzen zutenen posizioak kokatu zituzten, horrela, frenteak aurrera egin ahal izateko, Miloi, Asterrika, Kalamendi eta hainbat inguru erasotzeko planteamendu militarrak osatuz. Kontuan hartu behar da, Bizkaiari Molak egin zion “azken ofentsiba” indartsua bete betean prestatzen ari zirela.

Argazki hoietan argiago ikusteko izendatu egin ditugu italiarrek ongi markatu eta lekutu zituzten posizioak; batez ere errepublikaren defentsaren posizioak ongi markatu zituzten, kolpe militarrarekin nondik jarraitu ikusteko.

Hona hemen, Markinaldeko Frenteko argazkiak; Hegazkin italiarretatik aterata: Gerediaga Elkarteak utzita.

Bilbo: erasoaren lerroak

Posted on Actualizado enn

Irudia haundiago ikusteko klikatu hemen.

Errepublikaren defentsan hilak

Posted on Actualizado enn

Zerrenda honetan agertzen diren izenak, Markinako Frentearen inguruan hildakoak dira. Kolpe militarraren kontra egin zuten pertsonak dira, gehienak beste herri batuzetatik etorriak, baina denak, faxismoaren aurka bizia galdu zutenak.

Datu hauek 1936, Gerra Zibila Euskal Herrian lanetik jaso ditugu.

LEKUA DATA ABIZENA ABIZENA IZENA Bizitokia
AKARREGI 12/03/1937 Zarandona Alday Francisco Bilbo
AKARREGI 21/10/1936
AKARREGI 21/10/1936 Montero Busto Antonio Ortuella
AKARREGI 21/10/1936 Lejarcegui Laucirica Valentin Basauri
ETXEBARRIA 21/04/1937 Cereceda Merino Justo Tolosa
KALAMUA 23/10/1936 Rodriguez Perez Macario Donostia
KALAMUA 30/09/1936 ?
KALAMUA 27/09/1936 Urquijo Bravo Felix Deustu
KALAMUA 29/09/1936 Velarde Uralde Vicente Zizurkil
KALAMUA 20/10/1936 Peña Arrona Jose Donostia
KALAMUA 28/12/1936 Perez Marino Juan Galizia
KALAMUA 29/09/1936 Perez Sanperio Julian Ortuella
KALAMUA 19/04/1937 Oyarzabal Labaca Cesareo Eibar
KALAMUA 29/09/1936 Lopez Rodriguez Jose Eibar
KALAMUA 04/10/1936 Lorenzo Gutierrez Jose luis Barakaldo
KALAMUA 11/06/1937 ?
KALAMUA 25/10/1936 Del rio Leal Domingo La cuadra
KALAMUA 21/01/1937 Lejarreta Andonegui Pablo Bilbo
KALAMUA 28/09/1936 Bartolome Sierra Maximiliano Barakaldo
SAN MIGEL 25/09/1936 Rodriguez Puig Pedro Bilbo
SAN MIGEL 25/09/1936 Palacio Gomez Miguel Portugalete
SAN MIGEL mendia 27/09/1936 Azurmendi Bedaola Francisco Tolosa
SAN MIGEL 27/09/1936 Azcona Vergara Mameto Aio
URKARREGI 27/09/1936 Muro Gonzalez Marino ?
URKO 05/05/1937 Padra Matabuena Isidro Muskiz
USARTZA 13/10/1936
USARTZA 13/10/1996 Lechet Leon Paris
USARTZA 30/03/1936 Zabaleta Balerdi Francisco Eibar
USARTZA 13/10/1936 Revilla Arnaiz Bruno Bilbo
USARTZA 06/10/1936 Medina Medina Vicente Bilbo
USARTZA 08/10/1936 Lejarza Sierra Miguel Sodupe
USARTZA 08/10/1936 Lopez Sauto Angel La arboleda
USARTZA 08/10/1936 Fenandez Martinez Marcelino Bilbo
USARTZA 08/10/1936 Menendez Rodriguez Melecio Zumarraga
USARTZA 13/10/1936 Churruca Amesti Pascual Eibar
USARTZA 08/10/1933 Merino Larrea Horacio Balmaseda
USARTZA 09/10/1936 Gangoitia Perez Antonio
MARKINA 05/05/1937 Torres Escurza ramon ?
MARKINA 06/04/1937 Ugarte Goikuria David ?
MARKINA 21/10/1936 Lopez Uranga Andres Tolosa
MARKINA 26/10/1936 Gabilondo Olañeta Lazaro Elgoibar
MARKINA 21/10/1936 Basauri Yarza Teodoro Eibar
MARKINA 14/11/1936 Badiola Azpiazu Cecilio Ondarroa
MARKINA 25/04/1936 Zamora Fernandez Jose Kuba
MARKINA 25/10/1936 Rey Navazo Julio Burgos
MARKINA 26/04/1937 Mendez Cañp Hilario Orereta
MARKINA 08/03/1937 Fernandez Sodupe Luis Bergara
MARKINA 16/10/1936 Minguez Barros Manuel Alonsotegui
MARKINA 25/09/1936 Chinchurreta Zamacona Jose Bilbo
MARKINA 16/01/1937 Davalillo Berganza Felix Karrantza

BATAILOIAK: Ochandiano, Fulgencio Mateos 1ª UGT, Milicias Populares, Castilla, Rusia, Octubre, Rusia, Amuategi, Larrañaga, Dragones, San Andres, Milicias Vascas, Azaña-Gipuzkoa, Carlos Marx, Jean Jaures, zapadores-minadores,UGT miliziak, EAE1, Ordena Publikoa, Donostia artilleria, Arana Goiri.

FULGENCIO MATEOS 1º de UGT
FULGENCIO MATEOS

Gerra zibila Etxebarrin: 8 hilabete lehengo lerroan

Posted on Actualizado enn

1936ko Uztailaren 18an frankok altxamendua abiatu zuenetik hilabete batzuetara iritsi ziren faxistak Etxebarriko inguruetara. Elgoibar hartu ondoren, egun Gipuzkoako muga den lerroan kokatu zen gutxi gora behera frentea; Bergaratik, Elgoibar eta Mutrikuraino.

Nafar errekete, karlista eta militar ugarik emandako ufadak indartuta ekarri zituzten haize beltzak gure parajeetara, eta han egin zituzten 8 hilabete luze, kainoikada, tiro, eta hegazkin erasoz.

Gerra zibilak Etxebarrin berezitasunik badu, frente biak oso gertu egotea da. Badira lekuak non 200m baino ez zeudela II.Errepublika defendatzen zutenen eta Faxisten artean. Nabarmentzekoa da, errepublika zaleek erretaguardian egindako lana. Trintxera eta lehen lerroko postuetaz gain, bigarren lerro edo erretaguardia indartsu bat ezarri zutelarik, Etxebarria-Markina-Berriatua artean.

Ondorengo mapa honetan gorriz agertzen da Errepublika defendatzen zutenen esparrua eta faxistek hartutako eremua.

Batailoiak

Posted on Actualizado enn

  1. 1936ko bukaeratik 1937 urte hasieretara Kalamuan CNT ren Celta 6.batailoia.
  2. ANVren 4.konpainia OLABARRI batailoikoa Urberuagako balnearioan (kuartel biurtua) 1936ko irailaren bukaeratik egin zen. Akarregiko posizioak defendatzeko helburuarekin.
  3. ANVren Euzko Indarra batailoiak Zornotzan zuen bere kuartela. Irailaren bukaeran baina, Akarregi inguruaren defentsa egin zuen. Horrela, milizia sozialisten 1936ko Urriaren 21ean burututako atakean babestu eta aurrera eraman zuten. Borroka honetan hil zen, Fulgencio Mateos, Bilboko zinegotzie eta sozialista Bizkaitar ezaguna.
  4. 1937.urte hasieran, ia 700 kidez osatutako San Andres batailloia guarnizio gisa zegoen Urberuagako kuartelean. Batailoi hau, 1936ko azaroaren bigarren hamabostaldian sortu zen STVren inguruti, abertzaletasunak osatutako “euskal milizien” barnean. 1937ko urte hasieran 4 izan ziren inguruotan hildako STVko kideak:

San andres Batailoiko infanteriako:

Pablo Lejarreta Andonegi, Bilbotarra. Infanteriakoa.(Kalamuan apirilaren 21ean)

San Andres-ko Ingenieroen 6.Batailoikoak:

1937ko martxoaren 6an Migel Ibarzabal Arrieta
1937ko martxoaren 28an Luis Fernandez Sodupe
1937ko martxoaren 22an Jose Alcorta Bastida.

HONA HEMEN INGURUKO ZENBAIT POSTUREKIN ERLAZIONATUTAKO, EDO KOKATUTAKO BATAILOIAK:

AKARREGIN:

OCHANDIANO

FULGENCIO MATEOS

MILICIAS POPULARES

ETXEBARRIAN

CASTILLA

KALAMUAN

RUSIA

MILICIAS POPULARES

OCTUBRE

AMUATEGI

LARRAÑAGA

DRAGONES

SAN ANDRES

FULGENCIO MATEOS

SAN MIGUELEN

EUSKAL MILIZIAK

AZAÑA-GIPUZKOA

URKAREGIN:

CARLOS MARX

URKO:

JEAN JAURES

USARTZA:

ZAPADORES MINADORES

HERRI MILIZIAK

UGTko MILIZIA

MARKINA-XEMEIN:

EAE-ANV 1

OCHANDIANO

MILICIAS POPULARES

CASTILLA

SAN ANDRES

ARANA GOIRI

MILICIAS VASCAS