Asun Gandiaga

Posted on Actualizado enn

Subistin baserrian jaio nintzen, gerra baino lehenago, 1930ean; cinco de enero de mil novecientos treinta.Gerrak ume nintzela harrapatu ninduen, eta gu Santa Grazin egon ginen.

Frente bat, Txalankan (Satzibarren) zegoen, ez dakit zeintzuk ziren baina han zeuden, baina horrela deitzen genion sail hari, Satzibar Beñeko tontortxoan, beste frentea Satzun egon zan eta Kalamuan hirugarrena. Aitxuluako txabola dagoen lekuan, Kiruen ere baziren, Lexardi eta Subisti bitartean.

Gauez joaten ziren aita eta nabo eske Subistira Santa Grazitik, naboa ganaduarentzat behar baitzen. Ganadua Santa Grazin geneukan, baina beste batzuk Itxurretan, aita Jauregi baserrikoa zen, Jose Gandiaga.

Familia osoa joan ginen Santa Grazira, sei neba arreba ginen eta seigarrena Santa Grazin bertan jaio zen, gerra bete-betean. Negua zen, han egin genituen zazpi hilabeteetan, eta gu bezala zeuden Agarrazpikoak Urbitxen, Basaben, gurean ez, bestekoak akabo zenbat Eibartar egon ziren…. eta beste familia gehiago etxetik joanda. Lomin Errotakoekin jolasten ibiltzen ginen, sei urterekin ezin geldirik egon eta… Baina Lomiño Barrenera eta ez ginen joaten. Jolasten ibiltzen ginen hainbeste ume.

Tiroa eta soldadua zegoen orduan, eta Santa Grazitik beherako errebuetlan kainoia egon zan. Santa Grazi eta Lausagarreta arteko errebueltan. Soldaduak gatu gabe ibiltzen ziren, dana kainonazoak botatzen zituzten, yu yu yu, eta orduan lurra gora gora, georaka botzen zuten.
Gu Santa Grazitik ez ginen mugitu frentea geldirik egon zen zazpi hilabeteetan. Han egin zen, Aulestiarteko Jose Unamunzaga Bereziartuaren hileta ere. Aulestiarteko etxe ostean zela hil zen, bala galduren batek edo jota. Don Martzelino izan zen hiletan.
7 hilabete eta gero Subistira bueltatu ginenean etxea hutsik aurkitu genuen. Ganbaran egoten ziren nabo hazia eta ez dakit zenbat gauza, bueltatzean baina nabo hazia ere falta zen.
Zortzi urterekin, eskolara jeisten nintzen Etxebarrira. Doña Salba zegoen irakasle, eta mahai guztiak beteta egoten ziren, leiho egaletan egoten ginen bankuetan eserita lekurik ez zegoela eta, ume asko zegoen eskolan. Hamar urtera arte egon nintzen eskolan.
Nire gizonak, Felix Baskaran, Gernikako bonbardaketa ikusi zuen. 1916-11-20an jaioa zen, eta kintxadan eraman zuten soldadu. Gernikara oinez joan ziren, baina ez zuen asko kontatzen. Afrikan kartzelan egon ondoren gaisorik etorri zen,

Bere anaia, Bitxorio Baskaran, Rubio Basabe, Otxandion zauritu zuten, besoan. Asto gainean eraman zuten baina ezin ondo sendatu.

Anuncios

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s