Oroimen historikoa aztertzen Etxebarrin
Ostiral honetan zita berezia izan zen Etxebarrin. 1936ko gerra zibilak, gaur egun ere aztarnak utzi dituela edo eta oraindik gerra zibiliaren zertzeladak hor daudela argi geratu zen.
Izan ere, ETX KULTUR ELKARTEAK antolatuta hainbat atal izan zituen ostiral iluntzeak.
Martxelo Alvarez Ahaztuak 1936-1977 taldeko kidearen hitzaldiarekin hasi zen ekitaldia. Berak, Ahaztuak 1936-1977 taldearen ibilbidea azaltzeaz gain memoria historiakoaren inguruko gogoeta batzuk plazaratu zituen. Izan ere, garrantzitsutzat baloratu zituen azken urteetan gerra zibilaren inguruko ikerketa eta lan guztiak; gainera, bide horretan jarraitu beharra dagoela aipatu zuen. 
Alabaina, AHAZTUAK 1936-1977 elkartearen iritziz, garaia da benetako justiziaren bidean, benetako aurrerapausoak egiteko. Beraien hitzetan, frankismoaren biktimen balore demokratikoak berreskuratzea garrantzitsua da eta baita golpe faxista zein hurrengo urteetako errejimen faxistak egindako basakeriak argitu eta arduradunak justiziaren aurrera eramatea.
Guri dagokigunez, ohorezko gonbidatuekin batera Ahaztuen Oroimena, Markinaldeko Frentea 1936 aurkeztu genuen. Markinaldeko Frentea deiturikoan, oroimen historikoaren inguruan lan egiteko asmotan.
Bertan, web orrialde honetan aurkitu dezakezuenaren berri eman genuen, eta deia luzatu Markinaldeko Frentean (Etxebarria, Xemein, Markina, Bolibar) gertatutakoa aztertu eta oroimen historikoa berreskuratzera. Guztion etxeetan dago gerra zibilaren pasarteen berri, guztion lana da hau biltzea eta hurrengo belaunaldiei transmisio egoki bat egitea, errepresio eta faxismoaren biktimei babesa eman eta bizitakori elkartasuna adierazteko.
Txaber Larreategiren «Prohibido recordar» dokumentala ikusgai izan zen ondoren. Saturrarango kartzelan egondako emakumeen testigantzekin egindako dokumental bizi eta hunkigarria. 
Bukaeran, Txaberrek eta Maria Gorasarrik beraien ikuspuntua eta balorazioa helarazi zuten han bildutako guztien aurrean. Maria Gorosarrik, «No lloreis, lo que teneis que hacer es no olvidarnos» liburuaren ikuspegi paregabea agertu zuen: Autoritarismoa erabiliz, faxistek “garaituen botereak” genero ikuspegitik emakumeenganako eragin zien zapalkuntza.
Obus bat Markinako alde zaharrean
Lea artibaiko HITZAn irakurri ahal izan dugunez, gerra zibileko obus bat aurkitu dute Okerra kalean.
Ertzaintzaren artezilariek eraman egin dute.
Hileta Barinagan
1936ko Urria, gogorra izan zen Markinaldeko sektorean. Borroka eta gertaera gogor askoren artean kokatu daiteke Barinagako hileta hau.
Lehenago Hil batailoiko bi gudari hil ziren, seguruenik Max inguruan. Jagi-Jagik bi batailoi izan zituen gerra zibilean Eusko Gudarostearen barruan; Lehenago Hil eta Zergatik Ez?. Mugimendu honen inguruan,«Jagi-Jagi. Historia del independentismo vasco» liburua argitaratu zuen Ahaztuak1936-1977ek, Eduardo Renobalesek idatzia.
Barinagan egin ziren hiletak; Tolosarra zen gudarietako bat, bestea berriz Pasaiko zen.
Argazki hauek (ikusi guztiak hemen) Garaian aldizkarian (15.zbkia, 1994),eta Gerra zibila Euskal Herrianlanean (Egaña,2000. III.tomoa:192) argitaratu ziren.
Ikur Frankistak kentzeko erabakia
Gasteizen, Legebiltzarrean egindako bileran, ordezkaritza duten talde guztien botuekin lakuako gobernuari ikur frankistak kentzeko eskatu zioten.
Hainbat herritan, ezagunak dira etxeetako atarietako gaineetan dauden plakak, edo Bilbon, ogasunaren egoitzako armarria… baina orain, jaurlaritzak ikurren zerrenda egin beharko du, erabaki beharko duelarik zeintzuk diren ikurrak eta zeintzuk ez. Ikurrak eta eskulturak dira bakarrik zerrenda horretarako baliogarri? Kaleetan daude bakarrik ikurrak? eta egoitza publikoetan?
Aho batez onartu zuten, Jaurlaritzari ikurren zerrenda egitea, eta zerrenda hori Eudelen bidez bideratzea, baina, herritarrok izango al dugu lekurik?
Eztabaidaren ondoren, legebiltzarrak Jaurlaritzari eskatu dio udalekin batera egiteko ikurren zerrenda, eta Eudelekin aztertzeko nola kendu. Plana dirutan zehaztera egin du dei parlamentuak, eta nabarmendu du erakunde guztiek jarri beharko luketela «nahikoa» baliabide ekonomiko.
Ahaztuak 1936-1977 elkarteak duen zerrendaren arabera, euskal autonomi erkidegoan, hogei bat ikur daude kaleetan, ageri agerian; halabaina gehiago ere badira, hain bistan ez daudenak.
Argazkietan, Etxebarriko elizpea. Bertan, plaka bat jarri zuten «caidos por dios y por España». Plaka hori, kendu egin zuten Franko hil ondoren, soilik gerran alde batean hildakoak aipatzen zituelako.
Otsoaren Hatsa filma Laudion
«Otsoaren hatsa» film laburra grabatu dute Laudioko hainbat herritarrek Goikoganeko lubakietan. Estreinaldia martxoaren 11an izango da.
Errepublikaren defentsan hilak
Zerrenda honetan agertzen diren izenak, Markinako Frentearen inguruan hildakoak dira. Kolpe militarraren kontra egin zuten pertsonak dira, gehienak beste herri batuzetatik etorriak, baina denak, faxismoaren aurka bizia galdu zutenak.
Datu hauek 1936, Gerra Zibila Euskal Herrian lanetik jaso ditugu.
| LEKUA | DATA | ABIZENA | ABIZENA | IZENA | Bizitokia |
| AKARREGI | 12/03/1937 | Zarandona | Alday | Francisco | Bilbo |
| AKARREGI | 21/10/1936 | ||||
| AKARREGI | 21/10/1936 | Montero | Busto | Antonio | Ortuella |
| AKARREGI | 21/10/1936 | Lejarcegui | Laucirica | Valentin | Basauri |
| ETXEBARRIA | 21/04/1937 | Cereceda | Merino | Justo | Tolosa |
| KALAMUA | 23/10/1936 | Rodriguez | Perez | Macario | Donostia |
| KALAMUA | 30/09/1936 | ? | |||
| KALAMUA | 27/09/1936 | Urquijo | Bravo | Felix | Deustu |
| KALAMUA | 29/09/1936 | Velarde | Uralde | Vicente | Zizurkil |
| KALAMUA | 20/10/1936 | Peña | Arrona | Jose | Donostia |
| KALAMUA | 28/12/1936 | Perez | Marino | Juan | Galizia |
| KALAMUA | 29/09/1936 | Perez | Sanperio | Julian | Ortuella |
| KALAMUA | 19/04/1937 | Oyarzabal | Labaca | Cesareo | Eibar |
| KALAMUA | 29/09/1936 | Lopez | Rodriguez | Jose | Eibar |
| KALAMUA | 04/10/1936 | Lorenzo | Gutierrez | Jose luis | Barakaldo |
| KALAMUA | 11/06/1937 | ? | |||
| KALAMUA | 25/10/1936 | Del rio | Leal | Domingo | La cuadra |
| KALAMUA | 21/01/1937 | Lejarreta | Andonegui | Pablo | Bilbo |
| KALAMUA | 28/09/1936 | Bartolome | Sierra | Maximiliano | Barakaldo |
| SAN MIGEL | 25/09/1936 | Rodriguez | Puig | Pedro | Bilbo |
| SAN MIGEL | 25/09/1936 | Palacio | Gomez | Miguel | Portugalete |
| SAN MIGEL mendia | 27/09/1936 | Azurmendi | Bedaola | Francisco | Tolosa |
| SAN MIGEL | 27/09/1936 | Azcona | Vergara | Mameto | Aio |
| URKARREGI | 27/09/1936 | Muro | Gonzalez | Marino | ? |
| URKO | 05/05/1937 | Padra | Matabuena | Isidro | Muskiz |
| USARTZA | 13/10/1936 | – | |||
| USARTZA | 13/10/1996 | Lechet | Leon | Paris | |
| USARTZA | 30/03/1936 | Zabaleta | Balerdi | Francisco | Eibar |
| USARTZA | 13/10/1936 | Revilla | Arnaiz | Bruno | Bilbo |
| USARTZA | 06/10/1936 | Medina | Medina | Vicente | Bilbo |
| USARTZA | 08/10/1936 | Lejarza | Sierra | Miguel | Sodupe |
| USARTZA | 08/10/1936 | Lopez | Sauto | Angel | La arboleda |
| USARTZA | 08/10/1936 | Fenandez | Martinez | Marcelino | Bilbo |
| USARTZA | 08/10/1936 | Menendez | Rodriguez | Melecio | Zumarraga |
| USARTZA | 13/10/1936 | Churruca | Amesti | Pascual | Eibar |
| USARTZA | 08/10/1933 | Merino | Larrea | Horacio | Balmaseda |
| USARTZA | 09/10/1936 | Gangoitia | Perez | Antonio | |
| MARKINA | 05/05/1937 | Torres | Escurza | ramon | ? |
| MARKINA | 06/04/1937 | Ugarte | Goikuria | David | ? |
| MARKINA | 21/10/1936 | Lopez | Uranga | Andres | Tolosa |
| MARKINA | 26/10/1936 | Gabilondo | Olañeta | Lazaro | Elgoibar |
| MARKINA | 21/10/1936 | Basauri | Yarza | Teodoro | Eibar |
| MARKINA | 14/11/1936 | Badiola | Azpiazu | Cecilio | Ondarroa |
| MARKINA | 25/04/1936 | Zamora | Fernandez | Jose | Kuba |
| MARKINA | 25/10/1936 | Rey | Navazo | Julio | Burgos |
| MARKINA | 26/04/1937 | Mendez | Cañp | Hilario | Orereta |
| MARKINA | 08/03/1937 | Fernandez | Sodupe | Luis | Bergara |
| MARKINA | 16/10/1936 | Minguez | Barros | Manuel | Alonsotegui |
| MARKINA | 25/09/1936 | Chinchurreta | Zamacona | Jose | Bilbo |
| MARKINA | 16/01/1937 | Davalillo | Berganza | Felix | Karrantza |
BATAILOIAK: Ochandiano, Fulgencio Mateos 1ª UGT, Milicias Populares, Castilla, Rusia, Octubre, Rusia, Amuategi, Larrañaga, Dragones, San Andres, Milicias Vascas, Azaña-Gipuzkoa, Carlos Marx, Jean Jaures, zapadores-minadores,UGT miliziak, EAE1, Ordena Publikoa, Donostia artilleria, Arana Goiri.
| FULGENCIO MATEOS 1º de UGT | |
| FULGENCIO MATEOS |
Debekatua dago oroitzea/prohibido recordar
Emakumearen nazioarteko egunarekin batera, Martxoaren 11an, Saturrarango kartzelan egondako emakumeen bizipenen dokumentala eskainiko da Etxebarrin.
Debekatua dago oroitzea/prohibido recordar dokumentala:
Fusilatuen balak, historiaren epelean
Frankoren Poliziak «Txiki» 1975ean fusilatzeko erabilitako balen zorroak, 
Kataluniatik Euskal Herriari eman ostean, atzo familiak Euska Herriko historiari eskaini zizkion.
Giro goxoan egindako ekitaldi batean, «Txiki»ren (1954-1975) amak, besteak beste «otaegiren» izeba ondoan zuela, zoritxarreko 5 balak eman zizkion Jose Agirreri, Lazkaoko Artxiboko arduradun eta urte luzeetan tai gabe «lekuan lekuko historia egin ahal izateko, paper punta guztiak biltzen» lan eskerga egin duen gizonari.
Hunkigarria da, familia bati 11 tiroz semea, anania erahil ondoren, familia batek herriari umiltasunetik herriari eskaitzea, Euskal Herriak ahaztu ez dezan, oroimen historiko izan daitezen.
http://ehuntzen.info/berria/bideoak/dist/flowplayer.commercial-3.2.5.swf?0.30018048943020403balazorroak
Jose Mari Maguregi Arrieta
1940an jaio zen Oruntze baserrian, gerra osten. Markinaldeko frentea bete betean kokatuta zegoen lekuan.
Gerra garaian, etxekoak Amillagarai behekora joan behar izan zuten, frenteak geldirik iraun zuen hilabeteetan. Bertan gertutik bizi izan zuten Jose Sagarnaren afusilaketa besteak beste.
Gogoan ditu Oruntzetik gertu, Egixarre inguruan, 1936ko urriaren 21ean izandako borrokaren ondorengoak. Bertan, bere anaiak eta ingurukoek borroka hau ikusteaz gain hurrengo egunetan hildako miliziano eta gudarien gorpuak eta hezurrak ere bertan ikusten zituzten. Gainera, bere anaia, Oruntzen aurkitutako esku bonba batekin jolasean zebilela zauritu egin zen gerra ostean.
- ← Anterior
- 1
- …
- 30
- 31
- 32
- …
- 36
- Siguiente →
